گیاه آفتاب گردان (Helianthus annuus)
اگر به دنبال گیاهی هستید که سرزندگی را به فضای باغچه یا باغتان بیاورد، گیاه آفتاب گردان انتخابی عالی است. این گیاه با گلهای زرد با قطری حدود 7.5 تا 15 سانتیمتر جلوهای خاص به محیط میبخشد. این گیاه نگهداری آسان، تکثیر راحت، مقاومت بالا و جذابیت بصریزیادی دارد. همچنین میتوان گفت یکی از محبوبترین گلهای تابستانی در سراسر دنیا باشد.
اگر شما هم به گل آفتاب گردان علاقه مندید، این مقاله را از دست ندهید. در این مقاله قصد داریم نحوه نگهداری، تکثیر و پرورش این گل زیبا را به شما آموزش دهیم.
مراقبت از آفتاب گران:

- نور خورشید: گل آفتاب گردان را باید در مکانی با حداقل 6 ساعت نور مستقیم خورشید کاشت. این گیاه آفتاب پرست است یعنی سر گلهایش به سمت نور خورشید می چرخد، به همین دلیل نور کافی کمک میکند که صاف بمانند و نیاز به قیم نداشته باشند.
- خاک مناسب: آفتاب گردان در هر نوع خاکی حتی خاک فقیر و خشک رشد میکند. ولی بهترین عملکرد را در خاک با زهکشی خوب و حاوی مقدار مناسبی مواد آلی دارند.
- آبیاری: گیاه آفتاب گردان نسبت به کم آبی و خشکی مقاوم است اما با آبیاری منظم گلدهی بیشتری دارد. بهتر است بین دو آبیاری اجازه دهید 2.5 تا 5 سانتیمتر بالای خاک خشک شود. اگر آفتاب گردان شما در حال خشک شدن است و خاک هم خشک است این نشانه نیاز آنها به آب بیشتر است.
- دما و رطوبت: دمای مناسب برای رشد آفتای گردان 21 تا 26 درجه سانتیگراد است. البته اگر نیاز های رطوبتی این گیاه تامین شود، گرمای بالاتر از 26 درجه را تحمل میکند. آفتاب گردان ها میتوانند محیطهای نسبتاً خنک اما آفتابی را هم تحمل کنند.
- کوددهی: گل آفتاب گردان کود های غنی از فسفر و پتاسیم را دوست دارد. . اگر خاک کاشتتان غنی و لومی است، نیاز به کوددهی ندارید اما اگر خاک است باید در بهار گیاه را با کود آهسته رهش تغذیه کنید.
- هرس: به طور معمول گیاه آفتاب گردان نیاز به هرس ندارد. تنها زمانی که آفتاب گردان علائم قهوهای شدن و خشک شدن را نشان داد، باید از سطح زمین جدا شود.
تکثیر گل آفتاب گردان:

آفتاب گردان ر ا میتوان از طریق قلمه زنی تکثیر کرد. مزیت اصلی تکثیر به روش قلمه، داشتن گیاهانی مشابه گیاه مادر است. بهترین زمان برای قلمه گیری قبل از بالغ شدن گیاه مادر است. همچنین میتوان گیاه آفتاب گردان را هم از طریق بذر پرورش داد. در ادامه نحوه تکثیر گل آفتاب گردان را طریق قلمه خواهیم گفت:
- با کمک قیچی باغبانی یا چاقوی تیز، یک ساقه 10 تا 15 سانتیمتری بدون گل یا غنچه را از یاه مادر جدا کنید.
- برگهای پایینی قلمه را حذف کنید تا گره آنها مشخص شود.
- حدودا یک سانتیمتر بالای قلمه را ببرید و دو برگ انتهایی را نگه دارید.
- گرد و غبار را از قسمت بدون برگ قلمه پاک کنید.
- قلمه را به هورمون ریشهزایی آغشته کنید.
- قلمه را در مخلوطی از ماسه و پیت ماس قرار دهید. دقت کنید که قسمت بدون برگ ساقه زیر خاک باشد.
- قلمه گل آفتاب گردان را در مکانی گرم و روشن قرار دهید و روی آن را با یک کیسه پلاستیکی بپوشانید.
- بعد از دو تا چهار هفته، قلمهها را از لحاظ ریشه دهی بررسی کنید.
- قبل از انتقال گل آفتاب گردان به فضای باز و آفتاب کامل، آن را به مدت یک هفته در سایه روشن در فضای باز قرار دهید.
کاشت گیاه آفتاب گردان:

پرورش آفتاب گردان از بذر آسان است. بذر های گیاه آفتاب گردان را میتوان پس از آخرین یخبندان در بهار به طور مستقیم در خاک کاشت یا میتوان 3 تا 4 هفته قبل از آخرین یخبندان در داخل خانه پرورش داد. برای این کار لازم است مراحل زیر را طی کنید:
- بذرهای آفتاب گردان را در باغ در شیارهایی به عمق 2.5 تا 5 سانتیمتر با فاصله حدود 15 سانتیمتر از هم بکارید.
- تا زمان جوانه زدن که حدود هفت تا ده روز طول میکشد، آنها را کمی مرطوب (اما نه خیس) نگه دارید.
- پس از گذشت این زمان، جوانه ها از خاک بیرون می آیند با مراقبت منظم آنها را به گلدهی برسانید.
توجه: گونه های بلند آفتاب گردان باید با فاصله حدود 30 تا 45 سانتیمتر از هم کاشته شوند.
نکته- قیم زدن و پشتیبانی:
کاشت آفتابگردانها به صورت گروهی میتواند این گیاه را در برابر باد و باران محافظت کند. پرورشدهندگان معمولا آفتابگردانهای خود، مخصوصا گونه های بلند، را قیم میزنند. چون گیاه آفتاب گردان زمان گلدهی خیلی سنگین می شود. کاشت آفتابگردانها در امتداد حصار سادهترین راه برای قیم زدن آنها است. چوبهای بامبو یک قیم مناسب برای این گیاه است. هنگام قیم زنی مراقب باشید تا به ریشههای آفتاب گردان آسیب نرسانید.
برداشت بذر:
برای برداشت بذر آفتاب گردان لازم اس اقدامات زیر را انجام دهید:
- سر گل را با حدود 30 سانتیمتر ساقه متصل ببرید و آن را در مکانی گرم، خشک و دارای تهویه مناسب و دور از حشرات و جوندگان آویزان کنید.
- سر گلها را در پارچه پنیر یا کیسه کاغذی قرار دهید تا بذرهای شل شده در آن جمع شوند.
- پس از خشک شدن کامل بذرها، به راحتی میتوانید آنها را از سر گل جدا و جمع آوری کنید.
آفات و بیماری رایج:

چندین آفت و بیماری گل آفتاب گردان را تهدید میکند که شامل موارد زیر می شود:
- پرندگان و جوندگان: پرندگان و جوندگان علاقه زیادی به دانههای گل آفتاب گردان دارند. اگر قصد ذخیره سازی دانه ها را دارید، سر گلها را با توری بپوشانید.
- شبپره و لارو: شبپره آفتابگردان تخمهای خود را روی گیاه میگذارد و لاروها از سر گلها تغذیه میکنند. دانه ها را سوراخ میکنند و در سرگل ها تونل میزنند. برای کنترل این آفت میتوان از آفتکشها کمک گرفت.
- سوسک و کرم برگ خور: در پرورش گل آفتاب گردان ممکن است مشکلاتی با سوسکها یا کرمهایی داشته باشید که شاخ و برگ را میخورند.
- بیماریهای قارچی: آفتابگردانها میتوانند مستعد بیماریهای قارچی مانند سفیدک سطحی و زنگ باشند. برای جلوگیری از ایجاد بیماری های قارچی باید گردش هوای کافی در اطراف گیاهان فراهم و از یک قارچکش پیشگیرانه باغی استفاده کنید.
مشکلات رایج گیاه آفتابگردان:

گیاه آفتاب گردان گیاهی سازگار است اما با این حال ممکن است دچار مشکلاتی مانند موارد زیر شود:
- تغییر رنگ: ممکن است آفتاب گردان دچار لکه های قهوه ای و سیاه روی ساقهها و برگهای خود شود. این مشکل معمولا در ماه های مرطوب اتفاق می افتد که شانکر ساقه، گفته می شود و اگر درمان نشود میتواند به سرعت گیاه را نابود کند. برای درمان این مشکل بایداز یک قارچ کش قوی استفاده کنید. در غیر این صورت باید گیاه را حذف کنید.
- لکه برگی: برگ های آفتاب گردان گاهی اوقات دچار لکه های سیاه یا قهوه ای میشود که لکه برگی نام دارد. برگ های آلوده به این مشکل بعد از مدتی میریزند. برای درمان این مشکل میتوانید از اسپری سیر یا سرکه سیب رقیق شده استفاه کنید. در صورت حل نشدن مشکل باید برگ یا کل گیاه آفتاب گردان ر احذف کنید.
- پژمردگی و خشک شدن: اگر آفتاب گردان در حال خشک شدن است و خاک هم خشک است این نشانه کم آبی است. آبیاری را برای حل این مشکل بیشتر کنید.
جدول خلاصه مشخصات گیاه آفتاب گردان:

| مشخصات | توضیحات |
| نام رایچ | آفتابگردان (Sunflower)، آفتابگردان معمولی (common sunflower) |
| نام علمی | Helianthus annuus |
| خانواده | Asteraceae |
| نوع گیاه | یک ساله |
| اندازه بالغ | 90 تا 300 سانتیمتر ارتفاع، 45 تا 90 سانتیمتر عرض |
| میزان نور خورشید | کامل |
| نوع خاک | با زهکشی خوب |
| PHخاک | اسیدی، خنثی، قلیایی |
| زمان گلدهی | تابستان، پاییز |
| رنگ گل | زرد، قرمز، سفید، سبز |
| منطقه بومی | آمریکای شمالی |
سخن پایانی:
پرورش گیاه آفتاب گردان، بیشتر از آنکه یک فعالیت باغبانی باشد، تجربهای جالب است. این گیاه مقاوم، اگر در شرایط مناسب نگهداری شود، بهراحتی گل میدهد و حتی میتوانید بذرهای آن را برداشت کنید و سال بعد دوباره بکارید.
اگر دوست دارید اطلاعات و ایدههای بیشتری دربارهی گلها و گیاهان داشته باشید، یا از تصاویر و نکات کاربردی نگهداری گلها دیدن کنید، حتماً به تلگرام بوی گل و اینستاگرام بوی گل سر بزنید. دنیایی از رنگ، عطر و آرامش در انتظار شماست! 🌼
گل اسنوبری (Symphoricarpos albus)
سوالات متداول:
آیا آفتاب گردان گیاهی چند ساله است؟
خیر گیاه آفتاب گردان گیاهی یک ساله است و باید هر سال از طریق بذر پرورش داده شود.
آفتاب گردان در سال چند بار گل می دهد؟
آفتابگردانهای تک ساقه یک بار گل میدهند ولی آفتابگردانهای شاخهدار چند ماه گلدهی دارند.
چند روز بعد از کاشت گیاه آفتاب گردان گل می دهد؟
آفتابگردانها معمولاً بین 70 تا 100 روز بعد زمان کاشت بذر گل می دهند.
بعد از گلدهی با گیاه آفتابگردان چه کار کنیم؟
سر گل آفتابگردان را روی ساقه تا زمانی که شروع به افتادن کند و گلبرگها شروع به ریزش کنند، نگه دارید. بعد میتوانید دانهها را برداشت کنید. اگر آفتاب گردان شما چند شاخه است، به آبیاری گیاهان ادامه دهید تا گیاه بتواند انرژی خود را به سمت تولید گلهای بیشتر هدایت کند.
بهترین فصل برای کاشت گل آفتابگردان کدام فصل است؟
بهترین زمان برای کاشت آفتابگردان بهار است، بعد از پایان یخبندان. در مناطق گرمتر، میتوان بذرها را زودتر در زمین کاشت و در مناطق سردتر ابتدا در خانه باید کاشته شود و بعد به فضای باز انتقال یابد.
منبع:



10 پاسخ
گل آفتابگردان را میتوان در گلدان کاشت؟
بله، گونههای پاکوتاه آفتابگردان برای گلدان مناسب هستند. فقط باید گلدانی با عمق مناسب، خاک زهکشدار و مکان پرنور برای نگهداری آن فراهم کنید.
علت خم شدن ساقه آفتابگردان چیست؟
خم شدن ممکن است به دلیل نور ناکافی یا سنگینی گل باشد. استفاده از قیم یا کاشت گروهی در کنار حصار میتواند به ایستادگی گیاه کمک کند.
چرا آفتابگردان من گل نمیدهد؟
کمبود نور، کوددهی نامناسب (کمبود فسفر)، آبیاری نامنظم یا خاک فقیر از عوامل عدم گلدهی هستند. اصلاح شرایط نگهداری میتواند مشکل را برطرف کند.
گل آفتابگردان به صورت شاخه بریده دوام دارد؟
بله، آفتابگردان به عنوان گل شاخه بریده هم استفاده میشود و در گلدان آب تازه حدود یک هفته دوام میآورد، به شرطی که ساقهها هر دو روز یکبار کوتاه و آب تعویض شود.
گل آفتابگردان چه کاربردهایی غیر از زینتی دارد؟
بذرهای آن خوراکی هستند، برای تولید روغن استفاده میشوند، همچنین برای جذب پرندگان و بهبود خاک هم کاربرد دارند.