گیاه مورد (Myrtle)
گیاه مورد، با نام علمی Myrtus communis، از گیاهان همیشهسبز و معطر است که از دوران باستان در فرهنگهای مختلف مورد استفاده قرار میگرفته. این گیاه دارای برگهای سبز تیره و گلهای سفید کوچک است که زیبایی خاصی به هر محیطی میبخشد. همچنین این گیاه دارای خواص دارویی و کاربردهای متنوعی در آشپزی و عطرسازی است.
در این مقاله، ویژگیها، نحوه کاشت و مراقبت، تکثیر، هرس، آفات و بیماریهای رایج و کاربردهای مختلف گیاه مورد را بررسی خواهیم کرد تا با این گیاه زیبا و خاص بیشتر آشنا شوید.
گیاه مورد:

گیاه مورد از دوران باستان به عنوان یک گیاه آپارتمانی و توپیاری (Topiary) محبوب بوده است. یونانیان و رومیان باستان برگهای مورد را در مصارف دارویی و آشپزی مورد استفاده قرار میدادند. برگهای سبز تیره این گیاه کوچک، نیزهای شکل و چرمی است. این گیاه در اواخر تابستان گلهای سفید کوچک، کرکی و کاسهای شکل می دهد.
گیاه مورد برای گلدهی به یک تابستان گرم طولانی نیاز دارد. همچنین این گیاه در پاییز میوههای گوشتی خوراکی می دهد که از نظر اندازه و رنگ (بنفش-سیاه) شبیه زغال اخته هستند. هر میوه گیاه مورت تا 30 دانه دارند. گیاه مورد به طور معمول به صورت بوته است اما میتوان آن را به شکل درختچه گسترده تپهای کم ارتفاع، درخت کوچک راست و بلند یا یک بونسای کوچک مشاهده کرد.
کاربرد های گیاه مورد:
- استفاده از شاخه های مورد در دسته گل ها و گل آرایی ها
خوردن میوه گیاه به صورت تازه
تبدیل میوه گیاه مورد به نوشیدنی
استفاده از میوه و غنچه های گیاه مورد به صورت خشک برای طعمدار کردن غذاها و سسها و شربتها
خوردن گل های شیرین مورد به صورت مستقیم یا استفاده برای تزئین سالاد
تولید روغن اسانسی از برگ ها و شاخه های گیاه مورد. این روغن دارای خواص دارویی مانند آنتیبیوتیکی، ضداسهال، ضدعفونیکننده و قابض است.
مراقبت از مورد:

- نورخورشید: بهترین مکان برای نگهداری گیاه مورد مکانی با آفتاب کامل تا نیمه آفتابی (رو به غرب یا جنوب) است. همچنین لازم است این گیاه از باد سرد و خشک محافظت شود. مورد را میتوانید به صورت بونسای در داخل خانه پرورش دهید. در این صورت باید در فضایی قرار گیرد که معرض نور و هوا باشد. در تابستان های گرم باید مورد را در خارج از خانه در نیم سایه قرار دهید و در پاییز به اتاقی خنک با دمای حدود 10 درجه سانتی گراد با نور رو به جنوب یا نور رشد، منتقل کنید.
- خاک مناسب: گیاه مورد برای رشد نیاز به خاک مرطوب ولی با زهکشی خوب دارد. ولی این گیاه با خاک رس یا شنی هم سازگار می شود. برای رشد بهتر گیاه میتوانید آن را زیر شیشه در کمپوست مبتنی بر لوم با نور فیلتر شده و تهویه مناسب بکارید.
- آبیاری: وقتی گیاه هنوز بالغ نشده، توپ ریشه را به طور مرتب (هفتهای یک بار یا بیشتر) آبیاری کنید ولی خیس نکنید. گیاه بالغ آبیاری هر دو تا چهار هفته برای آن کافی است. همچنین گیاه مورد بالغ به خشکی نیز مقاوم است. دقت کنید که غلظت بالای آهک موجود در آب لوله کشی برای این گیاه مناسب نیست، بهتر است از آب باران برای آبیاری آن استفاده کنید.
- دما و رطوبت: گیاه مورد نسبت به سرما حساس است و تا دمای 12- درجه سانتی گراد را تحمل میکند. همچنین این گیاه رطوبت بالا را دوست ندارد.
- کوددهی: مورد را در فضای باز سالی یکبار در فصل بهار کود دهید. ولی در خانه در فصل رشد، هر هفته از کود مایع برای آن استفاده کنید. در زمستان اگر گیاه در حال رشد بود هر دو هفته یکبار به آن کود بدهید.
همه چیز درباره گل ارکیده کاتالیا (Cattleya Orchids)
نحوه کاشت مورت:

بهترین زمان برای کاشت گیاه مورت، بهار است . چون این گونه گیاه تا زمستان فرصت استقرار پیدا میکند. برای کاشت گیاه مورد مراحل زیر را طی کنید:
- ریشه های گیاه را قبل از کاشت (زمانی که در گلدان است)، به طور کامل آبیاری کنید. بهتر است چند ساعت قبل از کاشت این کار را انجام دهید.
- گودالی دو برابر عرض توپ ریشه حفر کنید.
- گیاه مورد را با دقت از گلدان خارج کنید.
- اگر ریشهها خیلی متراکم و به هم چسبیده هستند به آرامی آنها را باز کنید.
- مورت را طوری بکارید که بالای توپ ریشه هم سطح زمین باشد.
- گودال را دوباره پر کنید.
- پای گیاه را محکم کنید.
- گیاه مورد را به طور کامل آبیاری کنید.
تکثیر گیاه مورد:

گیاه مورت را میتوان از دو طریق کاشت بذر یا قلمه از قسمت نیمه چوبی گیاه تکثیر کرد.
کاشت بذر:
برای کاشت گیاه مورد با کمک بذر باید در پاییز اقدام کنید و نکات زیر را رعایت کنید:
- بذرها را زیر یک قاب سرد بکارید.
- بذرها را در محیطی خنک و محافظت شده بکارید تا بهتر جوانه بزند.
قلمه:
برای تکثیر گیاه مورد به روش قلمه، در تابستان از قلمههای نیمهچوبی (نه کاملاً نرم و نه کاملاً چوبی) استفاده کنیدو مراحل زیر را طی کنید:
- شاخههای بدون گل (نه کاملاً نرم و نه کاملاً چوبی) را جدا کنید.
- اگر شاخه گل دارد، غنچهها را جدا کنید.
- قلمهها را در مخلوطی از شن و کمپوست (با اندازه های یکسان) بکارید.
- گیاه را در سایه و دور از تابش مستقیم خورشید قرار دهید.
- فرآیند ریشهدهی قلمه ۶ تا ۱۲ هفته طول می کشد.
مراقبت از قلمهها بعد از ریشهدهی:
- بعد از ریشهدار شدن، هر قلمه را به خاک کمپوست شنی منتقل کنید.
- در طول زمستان، قلمه را به مکانی گرم و محافظتشده (مانند داخل خانه یا گلخانه) منتقل کنید.
- در فصل بهار، آنها را به گلدان بزرگتر یا فضای باز انتقال دهید.
همه چیز درباره گل مینا (Asters)
هرس مورت:

- هرس پس از آخرین یخبندان: در بهار، بعد از آخرین یخبندان، میتوانید شاخه های آسیب دیده مورد را به آرامی هرس کنید.
- هرس بعد از گلدهی: گیاه مورد را میتوانید پس از دوره گلدهی هرس کنید. حذف گل های پژمرده و چوب ها و ساقه های مرده یا بیمار، باعث تشویق گیاه برای رشد بهتر می شود.
- هرس جهت شکلدهی: گیاه مورد را میتوانید برای ایجاد پرچین، به اندازه دلخواه کوتاه کنید یا به آن شکل دهید.
- هرس بونسای مورد: به طور طبیعی، بونسای نیاز به هرس دقیق و منظم از سنین کم دارند.
نکته:
- به هیچ عنوان گیاه مورت را در پاییز هرس نکنید، چون شاخه های هرس شده ممکن است در برابر سرما و رطوبت زمستان آسیبپذیر شوند.
- فقط زمانی شاخههای جدید را کوتاه کنید که بین ۶ تا ۸ جفت برگ داشته باشند و حداقل یکی از جفتها غنچهدار باشد.
- برای جلوگیری از ورود بیماریها، زخمهای بزرگ را با خمیر مخصوص هرس پوشش دهید.
- شاخههای جوان را به دلیل انعطافپذیری بالا میتوانید با استفاده از سیم فرم دهید.
آفات و بیماریهای رایج:

گیاه مورت در فضای باز مقاوم بوده و دچار آفات و بیماری نمی شود. اما با این حال ممکن است دچار مشکلات زیر شود:
کپک دوده: این بیماری را ممکن است روی برگهای این گیاه ببینید. این کپک ها به دلیل ترشحاتی معروف به “عسلک” است که توسط آفات مکنده تولید میشود.
آفات مکنده: آفات مکنده مانند شتهها، شپشک آردآلود و مگس سفید حشرات رایجی اند که به گیاه آسیب می رسانند.
کنه عنکبوتی و تریپسها: این آفات در شرایط گرم و خشک دیده می شوند و میتوانند باعث آسیب به برگها و ضعف شدن گیاه شوند.
گیاهان بونسای که در فضای داخلی نگهداری میشوند بیشتر دچار آفات می شوند؛ مخصوصاً اگر در محیطی گرم، خشک و کمنور قرار داشته باشند. برای پیشگیری از آفات رطوبت مناسب، تهویه کافی و نور طبیعی کافی در فضای داخلی را برای گیاه مورد تامین کنید.
همه چیز درباره گل صابونی (Soapwort)
جدول مشخصات کلی گیاه مورت:

| مشخصات | توضیحات |
| نام رایج | مورد معمولی (Common Myrtle)، مورد (Myrtle)، مورد واقعی (True Myrtle)، مورد رومی واقعی (True Roman Myrtle)، مورد شیرین (Sweet Myrtle)، درخت بونسای مورد (Myrtle Bonsai Tree) |
| نام علمی | Myrtus communis |
| خانوده | Myrtaceae |
| نوع گیاه | درختچه/درخت همیشه سبز |
| اندازه بالغ | حدود 1 تا 4.5 مترارتفاع، حدود 3 متر عرض |
| میزان نور خورشید مورد نیاز | کامل |
| نوع خاک | با زهکشی مناسب |
| pHخاک | خنثی تا اسیدی |
| زمان گلدهی | تابستان |
| رنگ گل | سفید |
| منطقه بومی | مدیترانه |
| سمیت | سمی برای حیوانات خانگی |
سخن پایانی:
گیاه مورد، با زیبایی خاص، عطر دلنشین و خواص دارویی زیاد، گزینهای مناسب برای هر فضای داخلی و خارجی است. با رعایت نکات مربوط به نور، آبیاری، خاک و هرس، میتوانید گیاهی زیبا و شاداب را پرورش دهید. همچنین، با آگاهی از روشهای تکثیر و مقابله با آفات، میتوانید گیاه مورد را برای سالیان سال نگهداری کنید.
ما را در تلگرام بوی گل و اینستاگرام بوی گل دنبال کنید.
همه چیز درباره گل قو (Gomphocarpus physocarpus)
سوالات متداول:
نیازهای نوری بونسای مورد چیست؟
درختان بونسای مورد به نور زیادی نیاز دارند. در داخل خانه، آنها باید در نزدیکی یک پنجره رو به جنوب یا زیر نور رشد قرار بگیرند. میتوان این گیاه را در تابستان به فضای باز با سایه جزئی منتقل کرد.
گیاهی غیر سمی وجود دارد که بتواند جایگزین مورد شود؟
اگر نگران سمی بودن گیاه مورد برای حیوانات خانگی هستید، میتوانید مورد شیلیایی (Luma apiculata ‘Glanleam Gold’) را امتحان کنید. این گیاه هیچ اثر سمی برای حیوانات خانگی یا افراد ندارد.
چه زمانی باید گیاه مورد را هرس کرد؟
بهترین زمان برای هرس گیاه مورد، بعد از دوره گلدهی در تابستان است. همچنین، در بهار بعد از آخرین یخبندان، میتوان شاخههای آسیبدیده را هرس کرد. دقت کنید به هیچ عنوان این گیاه را در پاییز هرس نکنید.
منبع:



10 پاسخ
گیاه مورد برای درمان دیابت مفید است؟
بله، در طب سنتی، گیاه مورد یکی از گیاهان مؤثر در کنترل قند خون است. ترکیبات موجود در برگها و میوههای این گیاه میتواند به بهبود عملکرد انسولین و کاهش قند خون کمک کند. با این حال، مصرف آن باید تحت نظر پزشک یا متخصص طب سنتی باشد تا از تداخلات دارویی یا عوارض احتمالی جلوگیری شود.
میتوان از گیاه مورد برای درمان مشکلات گوارشی استفاده کرد؟
بله، گیاه مورد دارای خواص ضدالتهابی و ضداسهال است که میتواند در درمان مشکلات گوارشی مثل اسهال، نفخ و سوءهاضمه مؤثر باشد. عصاره یا دمکرده برگهای مورد معمولاً برای این موارد استفاده میشود. با این حال، توصیه میشود پیش از مصرف، با پزشک یا متخصص طب سنتی مشورت کنید.
روغن مورد برای پوست و مو مفید است؟
بله، روغن استخراجشده از برگها و شاخههای گیاه مورد دارای خواص ضدباکتری، ضدقارچ و قابض است که میتواندبرای پوست و مو مفید باشد. این روغن میتواند باعث التهابهای پوستی، درمان آکنه و تقویت رشد مو شود. بهتر است پیش از استفاده ، تست حساسیت انجام دهید و با متخصص پوست مشورت کنید.
گیاه مورد برای حیوانات خانگی سمی است؟
بله، گیاه مورد برای بعضی حیوانات خانگی مثل گربهها و سگها سمی است. مصرف برگها یا میوههای این گیاه میتواند باعث بروز علائمی مثل استفراغ، اسهال یا بیحالی شود. در صورت نگهداری از حیوانات خانگی، بهتر است گیاه مورد را در محدوده دسترسی انها قرار ندهید.
گیاه مورد در درمان بیماریهای تنفسی مؤثر است؟
بله، در طب سنتی، از گیاه مورد برای درمان بیماریهای تنفسی مثل سرماخوردگی، سرفه و برونشیت استفاده میشود. ترکیبات ضدالتهابی و ضدعفونیکننده موجود در این گیاه میتوانند به تسکین علائم این بیماریها کمک کنند. مصرف دمکرده یا بخور برگهای مورد از روشهای معمول در این زمینه است.